WE ZIJN EEN LAND VAN GEDEELDE STRIJD

Jordi Cuixart: “In Spanje zijn veel mensen die zich schamen over hoe de Staat zich tegenover Catalonië gedraagt.”

De mensen die de stembussen verdedigden verdienen geen partijstrijd om meer van de autonomische macht. We hebben een strategische eenheid nodig.

De eerste keer dat ondergetekende Jordi Cuixart (Santa Perètua de Mogoda, 1975) live heeft gehoord was de dag dat hij als president van Òmnium begon. Het was een eerlijke en ferme speech. Je kon wel zien dat hij nerveus was. Hij was de vervanger van Quim Torra als president. Cuixart, een ‘self-made man’ die is opgegroeid in Sabadell heeft daar FP (voormalig Spaans equivalent van het LBO) gedaan. Hij heeft geen masters van buitenlandse steden. Hij is entrepeneur en democraat geweest. Alle linkse partijen van Catalonië willen hem hebben. Nu zit hij in de gevangenis, aangeklaagd voor rebellie door de Spaanse staat.

Dit interview met Cuixart, die mewerkend lid is van deze krant, is het eerste van het nieuwe seizoen van CRÍTIC. Het was geen normaal interview. Omdat dit waarschijnlijk geen normale situatie is.

Wat haalt u uit uw gevangeniservaringen?

Het is een harde ervaring, maar je kan eer veel positiefs uit halen, zoals je angst verliezen en volledig in het heden te leven als in een prettig moment. Je leert ook het belang van het altijd zo coherent mogelijk met je idealen te zijn, in wat je zegt en doet.

Wie hebt u allemaal leren kennen?

Heel verschillende mensen. Een van de eerste dingen die je hier leert is om over niets of niemand van tevoren te oordelen. Ik heb allemaal levensverhalen gehoord die heel schokkend waren, en waar je niet van weet hoe het zal eindigen. Dat heeft mij geleerd dat de echte rijkdom in jezelf zit.

Heeft dat u iets laten heroverwegen, zowel als burger en als enterpreneur?

Hoewel ik altijd al dacht dat het hebben van gevangenen een mislukking van onze maatschappij betekent, ben ik daar nu nog zekerder van. We mogen niet vergeten dat gevangenissen door mensen werden geschapen in naam van het recht. Maar de gevangenis zelf kan veel onrechtvaardige situaties veroorzaken, zowel voor de gevangenen zelf als voor hun families. Aan de andere kant zitten er veel getalenteerde mensen in de gevangenissen, en waar we aan moeten werken zijn emotionele aspecten zoals zelfvertrouwen en empathie zodat deze talenten naar boven kunnen komen. Hier in Lledoners wordt er veel positiefs gedaan wat dit betreft.

Moeten we het gevangeniswezen heroverwegen?

Zeer zeker, want de dynamiek van misdaad en gevangenis zelf heeft vaak vooral betrekking op degenen die het minst bezitten, maar het meest nodig hebben. Maar als we de zaak van zijn positieve kant bekijken, ligt de graad van recidive hier in Catalonië veel lager dan het gemiddelde in de staat en in Europa. Dat is vast geen toeval, en duidt een te volgen weg aan.

Jordi Cuixart - Foto_ LAURA FÍGULS

Foto: LAURA FÍGULS

“We zijn een land van gedeelde strijd: dat is wat ons als maatschappij verder heeft gebracht”

Over het soeveranisme gesproken. Hoe kunnen we bruggen bouwen en waarom zouden we dat moeten doen? Tussen wie zouden deze bruggen moeten zijn? Welk verschil ziet u tussen delen en verbreden?

Concepció Arenal zei het al: “De krachten die zich voor het algemeen belang samenvoegen tellen zich niet op, maar vermenigvuldigen zich.” De reden van bestaan van Òmnium Cultural is om consensus te vinden, en die te versterken. We scheppen de ruimte voor een ontmoetingspunt dat compleet gewenst is, maar niet wordt opgelegd. Dat is ook de realiteit van onze sociale massa, en we voelen ons er goed bij. We hebben het niet over verspreiden, maar over delen omdat niemand door een ander overtuigd wil worden. Verspreiden heeft als standpunt dat je de waarheid bezit, en daarbij heb je verspreiders nodig en mensen die overtuigd worden.

Vanuit het respect, en vanuit wat een woordspeling zou kunnen lijken, hebben we liever het werkwoord ‘delen’, oftewel, het bereid zijn tot nemen en geven, te luisteren naar wat een ander te zeggen heeft en het te begrijpen. Oftewel, empathie als gereedschap voor dialoog en begrip. We zullen altijd verdedigen dat we een land zijn van gedeelde strijd: dat is wat ons als maatschappij verder heeft gebracht, en het is een basiselement van onze sociale samenhang.

Onze rol is om de cultuur als fundamenteel gereedschap tegen intolerantie en totalitarisme te blijven promoten, en om te blijven werken aan het versterken van de sociale samenhang van dit land. Ook om te blijven vechten zodat men stopt met het schenden van rechten en vrijheden, democratische verworvenheden waarvan we nu zien dat ze bepaald niet geconsolideerd waren. De operatie van de Staat tegen de gele strikken wil ook verbergen dat meer dan 75% van de Catalaanse bevolking er tegen is dat wij gevangen zitten, “vreemd genoeg” hetzelfde percentage van mensen die het referendum verdedigt als de manier om het politiek conflict op te lossen. De antirepressieve beweging wordt een gedeelde strijd van het catalanisme. Wij hebben altijd de Schotse weg verdedigd en het is de Staat die, wanneer ze die ons weigert, de plicht heeft om een aanbod te doen aan de burgers van Catalonië. De Staat heeft het faliekant fout als dit aanbod uit repressie bestaat.

“De Spaanse Staat moet zich afvragen waarom haar nationale project compleet mislukt is”

 

Kort geleden zei de schrijver Carlos Zanón van u dat veel mensen in Catalonië op u lijken. Ze zijn links, geboren uit een vrouw uit Murcia en een Catalaanse man, uit een arbeidersgezin. Baart het de Staat zorgen dat het independentisme belangrijke figuren telt van een afkomst als de uwe? In bijna alle staatloze naties van Europa zijn de verschillen tussen de ethnoculturele groeperingen in hetzelfde grondgebied moeilijk te overwinnen geweest (een paradigmatisch voorbeeld: Ierland, tussen protestantse ‘ulster schots’ en katolieke gaelics). In deze zin zijn Catalonië en het catalanisme een succésmodel.

Wat heeft het Catalaans nationaal project dus nodig om te slagen?

Voor mij is de sociale samenhang in Catalonië een succesmodel, dat aan de ene kant gebaseerd is op het schoolmodel en zeer zeker ook op de wil van een maatschappij als de Catalaanse, waar migratie een structurele factor is, om mensen te verwelkomen. Dit moeten we nog veel meer opeisen als een van de grootste redenen voor een collectief zelfvertrouwen. We vragen meestal niet naar de achternaam, maar naar het gemeenschappelijke doel. Ondanks de permanente staat van alert en de professionelen van de haat en de tweespalt, zijn we niet in de xenophobe richting getrapt die door Europa en de wereld raast. We zijn de maatschappij van “Ons huis, jullie huis,” en we moeten de omhelzing van Rubí naar aanleiding van 17-A doen gelden: die tussen een vader die zijn zoon is verloren in een terroristische aanslag, en een imaam die er ontroostbaar om huilt. Mijn persoonlijk verhaal is dat van velen in Catalonië. Kind van mensen die van overal in de Spaanse staat, of elders hier zijn gekomen op zoek naar een waardigere toekomst voor hun gezinnen. In veel gevallen, waren dat mensen die letterlijk met hun eigen handen pleinen en straten voor zichzelf hebben geplaveid. We mogen ze eeuwig dankbaar zijn. Zij kwamen niet met een gammel bootje, maar wel met cartonnen koffers. En elke dag zien meer nieuwkomers, of kinderen van nieuwkomers, wij zien in het soeveranisme het enige project dat iederen omvat en dat juist een waardig heden en een hoopvolle toekomst kan garanderen.

Ik vind dat het Catalaanse volk niet de kracht van een gedeeld project ontzegd mag worden. Ze zijn als collectief in staat geweest om als maatschappij te groeien, om hun structuren te versterken, om jarenlang vreedzaam de straat op te gaan. Om zonder angst hun rechten en vrijheiden te gebruiken ondanks het machtsmisbruik van de Staat, en om repressie te beantwoorden met doelgerichtheid. Ik denk dat het aan de Spaanse staat is om zich af te vragen waarom hun nationaal project niet alleen weinig succesvol is, maar zelfs helemaal mislukt. Maar dat alleen is niet genoeg, want de “sociale lift” is gestopt, of in het beste geval vertraagd, en die situatie moet worden omgekeerd. Er moet ook ingegaan worden op de meest fundamentele behoeftes van de meest kwetsbare burgers. We hebben het over de woning crisis of energetische armoede, en over de uitzettingen vanwege hypotheken die nog steeds een groot deel van onze maatschappij overkomen. Daarom heeft Òmnium het project “Lliures” (vrij) opgezet, samen met Coop57 en ECAS. Er is gedeelde sociale strijd die een nationale prioriteit zijn.

“Met een referendum voor zelfbeschikking verdedigen we ook de gelijkheid van burgers om vrijelijk over hun politieke toekomst te beslissen.”

Wat betreft de vorige vraag, en verder kijkend dan een naasmaak van boze middenklasse, is de soeveranistische beweging behoorlijk wijd verspreid en in de basis voornamelijk progressief en democratisch. Hoe denkt u dat het soeveranisme kijkt naar de gemiddelde burger van de andere kant? Moeten we ons best doen om in de schoenen van de ander te gaan staan? Is er een te essentialistisch catalanisme geweest, in ethnoculturele termen?

Een van de grootste rijkdomen van het soeveranisme is inderdaad haar wijde verspreiding en haar nuances. Sorry dat ik dit persoonlijk maak, maar mijn achternamen zijn Cuixart en Navarro, en onze vicepresident is Mauri en de los Ríos. Daarnaast is er vicepresidente Llansana en de helft van de nationale raad, die uit vrouwen bestaat. Ik denk dat de feiten voor zich spreken. Zoals Carme Junyent al heel mooi uitlegde, leven we vandaag de dag met meer dan 200 talen samen, met burgers die niet meer Catalaans of Spaans als moedertaal hebben maar Chinees, Urdu of Arabisch. Dat maakt ons tot een rijkere maatschappij, en het Catalaans wordt meer dan ooit tot een gemeenschappelijke taal, en een van samenhang, net als Italiaans in Italië of Engels in Engeland. Eenheid in diversiteit, wat ook betekent dat niemand iets op hoeft te geven, zoals het Catalaanse schoolmodel symboliseert.

Het idee van het anders zijn brengt ons terug bij het delen: ik word mij ervan bewust dat mijn buurman een mening heeft die net zoveel waard is als die van mij, en het aanvult. Er is geen tegenstelling, maar een optelling, zodat een nieuw product ontstaat. Het verdedigen van dialoog en de vrijheid van meningsuiting, de afkeer van politiek geweld en van de politieke judicialisering van elk alternatief zijn een groot consensus in dit land: ik kom weer op de 75% Catalanen die er tegen zijn dat er politieke gevangenen zijn. Met een referendum voor zelfbeschikking verdedigen we ook de gelijkheid van burgers om vrijelijk over hun politieke toekomst te beslissen. We zijn democraten voordat we soeveranisten zijn.

Jordi Cuixart - Foto_ GUILLEM ROSET

Foto: GUILLEM ROSET

“Een deel van het Spaanse politieke links heeft de rijen gesloten met rechts, maar het zou gevaarlijk zijn om iedereen in hetzelfde schuitje te plaatsen.”

Hoe kijkt u naar het Spaanse politieke links? Stelt Podem een echte verandering voor? Heeft u Pablo Iglesias geschreven? Verwacht u iets van PSOE?

Pablo Iglesias is mij in de gevangenis van Soto del Real komen bezoeken. Zowel hij als Alberto Garzón waren bij de eerste Staatspolitici die openlijk de bevrijding van de politieke gevangenen hebben geeist, samen met Pepe Àlvarez voor de UGT. Links in Spanje is een erg breed concept, en we moeten het concreet maken. Het is duidelijk dat er een deel van het historische Spaanse links tot nu toe, en vooral wat het Catalaanse politieke conflict betreft, rijen heeft gesloten met het Spaanse rechts. Of men heeft, in naam van een federalisme zonder concrete feiten of beslissingen, het recht of zelfbeschikking van de Catalaanse maatschappij ontkend of veracht. Maar het zou gevaarlijk zijn om iedereen op eenzelfde hoop te gooien. In de Spaanse staat zijn er heel veel mensen die zich schamen over hoe de Staat zich tegenover Catalonië gedraagt. Over hoe ongestraft de rechten en vrijheden van de burgers geschonden worden, over de brute repressie die wordt uitgevoerd en over het vreselijk laag democratisch niveau dat nu heerst. Van het manifest ‘Derechos y libertades’ (‘Rechten en vrijheden’) dat door 200 artiesten en intellectuelen is getekend, tot het manifest van meer dan 100 rechtsgeleerden, samen met de aanklacht van Amnesty International of van andere slachtoffers van de golf van repressie, zoals Cristina Fallarás of Helena Maleno, om twee namen uit velen te noemen. De hastag #RiveraQuitameEste is ook een golf van werkelijkheidszin tegen provocatie en opportunisme.

We zitten middenin een strijd om de stemmen van extreem rechts tussen PP en Ciutadans, met een PSOE regering die in de basis weinig van hen verschilt. De moeilijkheden van Podemos en Izquierda Unida bij het duidelijk overbrengen van hun verdediging van het recht op zelfbeschikking zijn echt, maar ze kunnen hun historische verdediging van de fundamentele politieke rechten niet verwaarlozen, laat staan opgeven. De vrijheid van Catalonië verdedigen is ook die van Murcia verdedigen, die van Madrid of van Andalusië. Vrijheid is er helemaal, of hij is er niet.

“Op 20-S was het doel niet om de doorzoekingen tegen te gaan, maar om vreedzaam te protesteren tegen die handeling en tegen de arrestaties.”

Hoe denkt u terug aan die 20 september?

Ik heb er goede herinneringen aan, ook al had ik hoge koorts. Het nieuws kwam vroeg in de morgen, en de burgers begonnen spontaan samen te komen voor het ministerie van Economie. De feiten waren zeer ernstig, erg ongehoord. De organisaties en de gecombineerde groeperingen (unies en instituties) waren er over eens dat er een georganiseerd antwoord nodig was. We hebben onze krachten verenigd en zijn vroeg in de middag in de plaça de Sant Jaume in Barcelona bij elkaar gekomen om deze flagrante aanval op de democratie aan de kaak te stellen, en om ons te verenigen in het verdedigen van onze instituties. Bij Economie kwamen steeds meer mensen aan, maar de sfeer was steeds rustig, vreedzaam en feestelijk… we zouden niet eens weten hoe het anders zou moeten. Ik was er vroeg en daarna, in de avond, vanaf 6 uur of zoiets. Het doel was niet om de doorzoekingen tegen te gaan, maar om vreedzaam te protesteren tegen die handeling en tegen de arrestaties. In de middag hadden we al aangekondigd dat de demonstratie om 12 uur ’s nachts afgelopen zou zijn… Ik was mij ervan bewust dat veel van de mensen niet blij zouden zijn dat we de boel zouden aflasten, maar we moesten de situatie goed bekijken. Jordi Sànchez en ik hebben het protest al in de vroege avond afgelast.

Jammer genoeg heeft geen enkele televisie in de Staat de documentaire ’20-S’, van Mediapro willen uitzenden. Dat is nog een voorbeeld van mediastilte, van mediamanipulatie en van het proces van ontmenselijking waarme de aanklachten tegen ons in verscheidene medie worden behandeld. 20-S is een datum waarop we ons recht op vreedzame demonstratie lieten gelden: het zijn dictaturen die tegenstanders uit de burgerbeweging gevangen zetten omdat ze de straat op gaan, van Marokko met de Rif protesten, tot Turkije of Poetin in Rusland.

“De dingen zijn niet gegaan zoals wij verwachtten, maar we hebben een ongelofelijke reuzenstap gezet.”

Voordat de president de onafhankelijkheid uitriep, waarop de volgende dag een groot deel van de ministers in ballingschap zijn gegaan, zat u al in de gevangenis. Hoe heeft u 20 oktober beleefd? Waren er structuren in plaats om de onafhankelijkheid uit te voeren?

Het is een feit dat het referendum plaats heeft gevonden en dat de Republiek uitgeroepen is. Het is ook een feit dat het Staatsgeweld het onmogelijk heeft gemaakt om op normale manier onze stem uit te brengen, en de repressie heeft gedaan dat we nu honderden mensen hebben die door het recht worden achtervolgd, 9 politieke gevangen en 7 politici in ballingschap. De dingen zijn niet gegaan zoals wij verwachtten, maar we hebben een ongelofelijke reuzenstap gezet. Nu weten we dat, als we vooruit willen, we noch de gevangenis, noch de dreiging van geweld door de Staat als grens moeten trekken. De daad van burgerlijke ongehoorzaamheid van 1 oktober bevestigt voor ons wat Kafka al zei: “Vanaf een bepaald punt is er geen weg terug meer. Dat is het punt dat men moet bereiken.” Nooit zal ooit hetzelfde zijn als voor 1-O, en vóór alles dat die datum voor een belangrijk deel van de Catalaanse maatschappij en voor de toekomstige generaties symboliseert. Laten we niet vergeten dat mensen ondanks de beelden van onevenredig geweld vanuit de Staat van huis gingen om te stemmen en om de stemlokalen te verdedigen.

Samen met Jordi Sànchez ben ik op 16 oktober naar de gevangenis gegaan, dat was voordat de Republiek werd uitgeroepen. Bij Òmnium hebben we altijd al gezegd dat we niets cadeau zullen krijgen, en het is duidelijk dat we zowel voor het heden als voor de toekomst lessen moeten leren, ieder vanuit onze plaats, in ons geval een burgerbeweging. Òmnium werkt al lang samen met het soeveranisme, en vraagt tegelijkertijd om een gedeelde strategie. Deze moet breed zijn, wijdverspreid, inclussief en met overwinningsmogelijkheden, zodat we de politieke doelen kunnen behalen waarvoort het volk van Catalonië via de stembussen kiest.

Jordi Cuixart- Foto_ ELISENDA ROSANAS

Foto: ELISENDA ROSANAS

“We hebben de impact op de Spaanse en Catalaanse burgers onderschat van een deel van de Staatspers die geen journalistiek beoefent, maar propaganda.”

In Soto del Real hebt u gezien hoe de Spaanse TV zenders over Catalonië vertelden, en un bent er vaak kritisch over geweest. Wat denkt u over de journalistiek in de Spaanse staat? En nu u in Catalonië bent, hoe ziet u de journalistiek hier? Hebben we meer Évoles nodig?

We mogen niet generaliseren. Er zijn media, niet alleen TV zenders, die op een professionele en rigoureuze manier hun werk doen. Het is ook waar dat een ander deel van de pers van de Staat openlijk geen journalistiek uitvoert, maar propaganda. We hebben op alarmerende wijze de impact onderschat van deze propagandistische communicatiekracht op de burgers van de Staat, en vooral op de burgers van Catalonië. Ik ben verbijsterd over hoe sommige media in staat zijn om een compleet akritisch verhaal te doen over wat in Catalonië aan de hand was. Ik waardeer Jordi Évole zeer; hij is een dapper man. We kennen elkaar niet goed, maar we hebben erg interessante gedachtes gedeeld en gesprekken gehad. We hebben sociale zorgen die ons verenigen en onze familie achtergronden lijken nogal op elkaar. Dat is waar we het eerder over hadden: delen. Hij zegt altijd dat hij snel verliefd wordt en ik ook. Wat een koppel. We hebben ook meer Gabilondo, Francino of Basté i Terribas nodig… Zoals Muriel al zei: “Hoor eens, we zijn van iedereen.”

Is er een hegemoniestrijd binnen het Catalaanse soeveranisme?

Dat is zeker legitiem. Wij hebben altijd de essentiële rol van politieke partijen in een gezonde democratie verdedigd. Maar het is duidelijk dat in de huidige politieke toestand, de mensen die met hun lichamen de stembussen hebben verdedigd, of die al jaren de straat op gaan, geen partijstrijd voor meer autonomische macht verdienen. Een strategische eenheid is fundamenteel.

Welke zin heeft de links-rechts axis?

Kijk naar de partijen waar de politieke gevangenen bij horen. We vinden van liberalen tot socialdemocraten onder hen, van midden tot rechts en tot links, met daartussen vertegenwoordigers van organisaties. Het soeveranisme heeft vandaag de dag veel klassieke zuilen gebroken.

Zijn het de verschillen in socioeconomische- en identiteitsmodellen die ons verwarren? Welke linkse groeperingen en welke linkse figuren van de wereld zijn uw referent?

Joan Baptista Cendrós, een van de stichters van Òminum, heeft geschreven dat zijn inspiratie voor de organisatie de gebeurtenissen van mei 68 waren, en later heeft hij de partij Esquerra Democràtica de Catalunya (Democratisch Links van Catalonië) opgezet. Onder vele andere zaken was hij een van de belangrijkste beschermheren van Joan Oliver. Wij verdedigen een complexe Catalaanse maatschappij, vol nuances en tegenstellingen die men als natuurlijk beschouwt, en waar snelle interpretaties veel ruimte geven voor fouten. Ik denk dat de soeveranistische politieke machten een groep kiezers aanspreken die in de kern veel met elkaar gemeen kunnen hebben. Dat hebben we gezien met de sociale wetten die in het Parlement van Catalonië zijn goedgekeurd, en daarna door het Constitutionele Hof opgeschort. De actieve oppositie van Ibex 35 en van bepaalde feitelijke machten in Madrid en Barcelona om ons onze democratie te weigeren is zo duidelijk geweest, dat het Catalanisme aan de bourgeousie te koppelen vandaag de dag niet meer geloofwaardig is. Mensen zoals Cendrós of Paco Candel, Jaume Botey, Marta Mata, Rosa Sensat of Muriel Casals zullen altijd een voorbeeld voor ons zijn. Net als Josep Fontana, die ons kort geleden jammer genoeg heeft verlaten, met een nalatenschap en boodschappen die zullen voordturen: “Ik heb groot vertrouwen in de mogelijkheid van mensen om zich te herstellen en weer op eigen benen te gaan staan.”

Jordi Cuixart - Foto_ BERNAT VILARÓ

Foto: BERNAT VILARÓ

“Ik ben er nog steeds van overtuigd dat de vonnissen veel ongemakkelijker zullen zijn voor hun dan voor ons.”

Hoe ziet u de ruimte van ANC en Òmnium? Wat moet hun rol zijn in deze nieuwe etappe? Zullen er nieuwe acteurs opstaan in de burgermaatschappij?

Ik kan alleen voor Òmnium Cultural spreken. Net als we voor 1 oktober deden, zullen we de democratie blijven verdedigen boven alles; en ondanks de aanvallen van de Staat om ons te verzwakken voelen wij ons vandaag de dag legitiemer, maar tegelijkertijd verantwoordelijker dan ooit voor de bijna 125.000 leden die ons steunen. Met de cultuur als fundamentele pijler van sociale samenhang.

We hebben geen campagne gevoerd voor het zelfbeschikkingsreferendum van 1 oktober, noch voor ja noch voor nee. We hebben een Oproep voor de Democratie gedaan, die nu meer actueel is dan ooit. We worden geconfronteerd met een Staat die de basisvrijheden onderdrukt en ons op een totaal disproportionele manier gevangen houdt. Vanaf de invoering van de ‘mondpropwet’ en naar aanleiding van het Catalaanse procés zijn meer dan 20.000 mensen beboet of berecht omdat ze vrijheden hebben uitgevoerd zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van informatie, het recht op demonstratie of het stemrecht. We hebben de campagne “Morgen kan je jouw beurt zijn” opgezet, samen met andere organisaties, juist om deze democratische regressie aan te kaarten. We zijn er van overtuigd dat “We niet onze mond zullen houden”, ze zullen de uistpraak “De Borbons zijn dieven” niet de kop indrukken; en we zullen altijd de volledige vrijspraak van Valtònic, Tamara of Adri blijven verdedigen. We willen in een volle democratie leven, we zullen onze rechten niet opgeven.

Ik zie de gevangenis als een een duidelijke kans om dingen aan de kaak te stellen, en helemaal niet als politieke valuta; ik houd vast aan mijn overtuiging dat de vonissen veel ongemakkelijker zullen zijn voor hun dan voor ons. Onze vonnissen zullen hun veroordeling worden. “Wat hebt u gedaan om Nelson Mandela, die door Margaret Thatcher als terrorist werd bestempeld, vrij te krijgen?” Dat is de vraag van een journaliste die de huidige Britse premier Theresa May een aantal dagen geleden niet kon beantwoorden. Als het procés een ding heeft laten zien, is dat dit niet gaat over individuen, en dat het nieuwe leiders kan doen opstaan op een manier die veel breuk projecten op Europese schaal jaloers kan maken. Vandaag, meer dan ooit, hebben we de bestaande leiders nodig, of ze nu in de gevangenis zitten of in ballingschap of in de maatschappij zelf. Maar ik heb er geen twijfel over dat er ook nieuwe zullen opstaan, en dat is prima verenigbaar met de bestaande en heel gezond ook. In het geval van Òminum hebben we geluk dat we Marcel Mauri hebben.

Jordi Cuixart - Foto_ BERNAT VILARÓ

Foto: BERNAT VILARÓ

“De sociale breuk die we hebben is de ‘sociale lift’: armoede, ongelijkheid en uitsluiting.”

Bestaat er gevaar dat het independentisme een meer identitaire of nationalistische kant op zal gaan? En hoe ziet u de versterking van het Spaansgezinde extreem rechts in Catalonië? Denkt u dat de Staat Catalonië probeert te ‘ulsteriseren’? Welke recepten zijn er om daar tegen te vechten?

We mogen wat in het Noord-Ierland conflict is gebeurt niet banaliseren, of vergelijkingen doen die geen stand houden. Er is geen risico van sociale breuk in Catalonië, hoeveel sommigen dit idee er in proberen te rammen door het als een ‘mantra’ te herhalen. Iedereen weet het feit is dat het een totaal vreedzaame beweging is dat een grote deugd van het soeveranisme is, met een rijkdom en verspreiding die het echt maakt in de zin dat het klassenoverschrijdend is, en intergenerationeel. Dat zijn eigenschappen die deze beweging van het populisme onderscheiden. De sociale breuk die we hebben is de ‘sociale lift’: armoede, ongelijkheid en uitsluiting.

Het sterker worden van extreem rechts in Europa en in de hele wereld baart mij veel zorgen, net als Catalonië. Maar we mogen niet vergeten dat Franco 40 jaar geleden is overleden, en nu pas, in 2018, brengt een Regering (van een partij die 20 jaar heeft geregeerd en er nog nooit iets aan heeft gedaan) het opgraven van de dictator te berde. Wat het meest zorgwekkend is is niet het Valle de los Caídos, maar het culturele en structurele voortbestaan van het franquisme. Meer dan 700 hoge militare rangen, vele van welke in de reserve zitten, hebben al een manifest getekend ter verdediging van de figuur van de diktator. Meer dan 700! En de Francisco Franco Stichting is niet alleen legaal, maar krijgt belastinggeld. Er zijn duizenden mensen die begraven liggen in greppels en massagraven… Degenen die zichzelf laten fotograferen terwijl ze gele strikken weghalen hebben geen enkele franquistische pleinnaam verwijderd, en ze veroordelen het niet in het Parlement van Catalonië.

Spanje is het Europees land dat de meeste verdwenenen heeft in massagraven, het tweede van de wereld na slechts Cambodia. De Spaanse Staat heeft nooit het franquisme veroordeeld, het heeft nooit haar leden berecht. De militaire veroordelingen gelden nog steeds, inclussief de executies van de president van de Generalitat, Lluís Companys, of Salvador Puig Antich. Daarom blijft Òmnium, samen met herdenkingsorganisaties, elke 20-N om recht vragen voor de misdaden van het franquisme. Het is zorgwekken dat sommige politici en burgerleiders het geweld waarme bepaalde kleine groepen op straat ageren, legitimeren. Het zijn dezelfde die niet hebben veroordeeld dat duizend vreedzame stemmers op 1 oktober gewond zijn geraakt. Het legitimeren van elke vorm van geweld dan ook is onaanvaardbaar. Dat voedt het geweld alleen maar. We moeten allemaal de rijen sluiten wat dat betreft. Geweld is onaarvaardbaar, waar het ook vandaan komt. Nooit meer Fascisme, nergens en tegen niemand, dat is een oproep voor iedereen die nul tolerantie eist, te beginnen met openbare instituties. Het eist ook moed vanuit de hele maatschappij.

“Degenen die zich laten fotograferen terwijl ze gele strikken weghalen hebben geen enkele franquistische pleinnaam weggehaald.”

Wat leest u in de gevangenis?

Heel veel verschillende dingen, van de ‘Revista de Catalunya’ tot een van mijn lievelingsauteurs zoals Thoreau, een van de vaders van de burgerlijke ongehoorzaamheid. Ik was ook erg onder de indruk van de brieven van Václav Havel en die van Gramsci, of de vertaling in het Catalaans van de gedichtenbloemlezing van de Koreaan So Jong-Ju, die mij betoverde wanwege haar geweldige alledaagsheid.

Mijn partner, Txell Bonet, heeft mij ‘The pot book’ gegeven van, Edmund De Waal. Dat is nog een bloemlezing, maar in dit geval van 300 keramiekstukken die gedurende de geschiedenis van de mensheid zijn gemaakt; ik ben er uren mee bezig. En nu heb ik bijvoorbeeld een boek die Anna Gabriel mij vanuit Genève heeft gestuurd, over de afschaffing van de gevangenis, van Angela Davis. Het is in het Frans en zal een goede oefening voor mij zijn. Ik heb ook nog de ‘Brieven uit de gevangenis’, van Nelson Mandela liggen.

[Jordi Cuixart heeft schriftelijk de vragenlijst van CRÍTIC beantwoordt vanuit de gevangenis van Lledoners. De vragen werden midden augustus door het communicatieteam van Òmnium Cultural aan hem overgebracht. De antwoorden van Cuixart zijn van vrijdag 31 augustus.]

Foto: Jordi Borràs 

Oorspronkelijke bron – El Crític (02-09-2018)

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedintumblr

Share this Post

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
*
*